Chào mừng bạn đến với Diễn đàn Mô Hình Việt Nam!
Cửa hàng Sao Đỏ     Học viện Mô hình Sài Gòn     Cửa hàng DMT     HOCOTOY
Page 1 of 3 123 LastLast
Results 1 to 10 of 28

Thread: Lý thuyết pha màu

  1. #1
    Join Date
    Jan 2006
    Location
    Hà Nội
    Posts
    1,320
    Thanks
    0
    Thanked 10 Times in 9 Posts
    Rep Power
    253

    Lý thuyết pha màu

    Để giúp ích cho các mô hình gia trong việc pha màu, đặc biệt là những màu các hãng không sản xuất, nhà em xin phép post loạt bài về lý thuyết về màu sắc cũng như các phương pháp pha màu.

    Trước hết, có thể nói ngắn gọn về bản chất của màu: màu sắc là tần số sóng phản xạ ánh sáng mà các vật xung quanh trước tác động của ánh sáng chiếu vào nó. Sóng này được thị giác của con người ghi nhận giúp chúng ta có thể phân biệt được màu sắc.

    I. Màu quang phổ và Màu hữu cơ:

    1. Màu quang phổ:


    Như các bác nhìn thấy trên cầu vòng sau cơn mưa: chùm sáng 7 sắc lung linh trên bàu trời đó chính là hơi nước bị khúc xạ ánh sáng mà phân thành nhiều màu.



    Thế nhưng bản chất của dài màu ánh sáng này – sau đây em gọi là màu Quang Phổ - không phải là nhiều màu như thế. Nó được tạo bởi 3 màu cơ bản: R (red), G (green) và B (blue). Ba màu này hoà trộn vào nhau với tỷ lệ nhất định sẽ tạo ra các màu, kể cả màu đen và trắng, khi RGB đạt giá trị min, ta có màu đen và khi đạt max, ta có màu trắng.
    Lý thuyết này được ứng dụng rất nhiều trong công nghệ truyền hình, sân khấu…v.v

    Người ta gọi hệ màu này là RGB

    Tuy nhiên chúng ta cũng chỉ bàn sơ qua về hệ màu này vì nó ít liên quan đến dân chơi mô hình, he he.

    2. Màu hữu cơ:

    Con người muốn thể hiện màu sắc mà không cần ánh sáng, họ tìm đến những vật liệu ngoài thiên nhiên, các loại khoáng chất để có được màu sắc. Cái này các bác có thể thấy qua những bức tranh vẽ cổ xưa, hoặc ngay như tranh Đông Hồ nổi tiếng màu sắc cũng lấy từ những vật liệu thiên nhiên gần gũi.
    Vậy màu hữu cơ được phân chia ra như thế nào ?
    Màu hữu cơ cũng được phân chia ra thành 3 màu cơ bản như sau:

    Đỏ cánh sen: (Magrita), Vàng: (Yellow) và Xanh cô-ban:(Cyan)

    Người ta gọi hệ màu này là CMY
    Về lý thuyết thì 3 màu này có thể pha thành tất cả các màu, ví dụ: màu cờ Tổ quốc
    Đỏ cánh sen: + Vàng: = Đỏ cờ

    hoặc để pha màu xanh lá cây, ta dùng:
    Xanh cô-ban: + Vàng: = Xanh lá cây

    Với cách hoà trộn như vậy, ta có 1 bảng hoà màu cơ bản như sau:



    Như vậy phần đầu này em xin chỉ nói tổng quan về bản chất của màu sắc, ở các bài sau em sẽ dần dần nói chi tiết hơn.
    Xin đón xem bài sau, nói về 1 thứ rất quan trọng: đó là sắc độ của màu sắc.

  2. #2
    Join Date
    Jun 2005
    Posts
    61
    Thanks
    0
    Thanked 0 Times in 0 Posts
    Rep Power
    119
    Hệ mầu RGB thường được dùng trong việc thể hiện hình ảnh ra màn hình,... nhược điểm mầu đen không được đen tuyệt đối

    Hệ mầu CMYK thường được dùng trong việc in ấn, chữ K là Black. Do được bổ sung thêm mầu đen nên sẽ tạo được mầu đen tuyệt đối. Các bạn khi rửa ảnh ở các minilab các bạn sẽ thấy ở đằng sau các bức ảnh sẽ có những thông số này (có thể bây giờ các máy minilab không còn in thông số này ra nữa) hoặc nếu ai dùng máy in mầu sẽ thấy sử dụng 4 mầu này (ở các máy đơn giản).

  3. #3
    Join Date
    Jan 2006
    Location
    Hà Nội
    Posts
    1,320
    Thanks
    0
    Thanked 10 Times in 9 Posts
    Rep Power
    253
    II. Sắc độ của màu:

    Như đã trình bày ở trên, màu sắc chính là sóng phản xạ từ vật thể đối với ánh sáng, được mắt người ghi nhận lại. Vậy nếu trong trường hợp ánh sáng yếu đi, hoặc mạnh lên thì màu sắc đó sẽ ra sao ?
    Ồ, chắc chắn là ta ta sẽ thấy chúng tối màu đi hoặc sáng màu lên rồi.

    Nếu tối đi tuyệt đối ? nó sẽ trở thành màu đen


    Nếu sáng lên hết cỡ ? nó sẽ trở thành màu trắng.


    Nhưng đó là nói về cường độ ánh sáng chiếu lên vật thể đó, còn khi ta muốn thế hiện ánh sáng đó với 3 màu cơ bản kia thì sao ?

    Và thế là đen và trắng được nghĩ đến. Đây là hình thể hiện các độ đậm nhạt của đen và trắng người ta gọi là thang xám


    Nói vậy thì màu đen và màu trắng không phải là màu sao ?

    Tất nhiên chúng là màu, có điều vật thể mang màu đen hấp thụ hoàn toàn ánh sáng chiếu vào nó, còn màu trắng thì nguợc lại, chúng phản xạ hoàn toàn.

    Thế là đen và trắng được tận dụng để thể hiện các sắc độ của 3 màu cơ bản bằng cách pha chúng với các màu cơ bản hoặc với các màu đã được hoà trộn từ các màu cơ bản (trong bảng màu hình tròn ở phần đầu).

    Chúng ta thử pha nhé ? Dưới đây là bảng màu hình tròn cơ bản ở phần đầu, nhưng có pha thêm 2 sắc độ (bằng cách thêm đen và trắng) trắng 50% (vòng ngoài) và đen 30% (vòng trong)


    Nói thêm 1 chút về các ký hiệu màu (mà chúng ta sẽ sử dụng nhiều đến trong các bài sau):
    3 màu cơ bản đã được ký hiệu là CMY, còn màu trắng được ký hiệu là W (white), màu đen được ký hiệu là K (key, mấu chốt, tạo độ đậm, mặc khác Black thì chữ B đã được sử dụng để đánh dấu màu Blue trong hệ màu RGB rồi, cho nên ta lấy chữ cuối là K để thay thế)

    Nói đến đây có người không tin rằng chỉ với những màu cơ bản thế mà có thể pha ra tất cả các màu. Này này, điều này là chính xác và đã được áp dụng từ rất lâu đấy. Ví dụ nhé: trong in ấn sách báo tạp chí, người ta đã sử dụng hệ màu CMYK từ lâu, (không có màu trắng nhé, vì màu trắng là màu của giấy rồi),
    Những bức ảnh sống động được in ấn ra đều từ sự pha trộn của các màu cơ bản trên. Trừ cái màn hình đáng ghét trước mặt các bác là dùng hệ màu RGB thôi.

    Dưới đây là 1 ví dụ "hùng hồn" của việc pha trộn màu CMYK:
    Hình gốc đây, ta cắt cúp 1 góc để xem nó được hoà trộn như thế nào



    Kết luận lại, là với 5 màu cơ bản: C-M-Y-K-W, cho phép chúng ta có thể hoà trộn chúng lại với nhau để có thể pha ra tất cả các màu.
    Tất nhiên ở thực tế phải còn thêm 1 số chất liệu khác nữa để thể hiện màu sắc - ví dụ như màu nhũ bạc, nhũ đồng hay nhũ vàng - mà các bác làm mô hình máy bay hay xài, nhưng cơ bản hầu hết các màu sơn của các hãng mô hình pha chế ra đều dùng phương pháp này.

    Nếu pha nhiều và có kinh nghiệm, ta có thể pha ra những màu sơn giống hệt như mẫu, trong khi tủ sơn của chúng ta có khi chỉ cần 5 màu mà thôi.

    Kết thúc phần cơ bản. Phần sau chúng ta sẽ thử sắn tay áo pha 1 số màu thử xem nhé. Phần này em sẽ chụp ảnh các bước pha màu để các bác có cái nhìn thực tế.

    (còn tiếp)

  4. #4
    Join Date
    Mar 2005
    Location
    Altar of Shame
    Posts
    602
    Thanks
    0
    Thanked 0 Times in 0 Posts
    Rep Power
    152
    hay quá bác panzer ơi, típ típ nha, ủng hộ bác up topic lên nà ;))

    <== Click hộ em con rồng cho nó mau lớn các bác ơi

  5. #5
    Join Date
    Jan 2006
    Location
    Hà Nội
    Posts
    1,320
    Thanks
    0
    Thanked 10 Times in 9 Posts
    Rep Power
    253

    Lý thuyết pha màu (tiếp theo)

    Em xin hầu các bác phần tiếp theo của loạt bài này.

    Như trên đã trình bày, tất cả các màu đều có thể tạo thành từ 5 màu cơ bản C-M-Y-K-W. Nhưng vấn đề là chúng ta sẽ pha màu theo nguyên tắc nào đơn giản nhất ? hay là chúng ta sẽ đọc mà mù mịt không hiểu với 5 màu cơ bản đó sẽ trộn theo kiểu gì, đến bao giờ mới được màu ta ưng ý.

    Sau đây chúng ta sẽ tìm hiểu về cách thức tạo ra 1 màu.

    III. Phương pháp phối trộn màu sắc:

    Trước hết, để có thể phối trộn màu sắc, người pha màu phải nắm được vài cách pha trộn những màu sắc đơn giản nhất.

    Ví dụ: - màu đỏ cờ (quốc kỳ của chúng ta) được tạo bởi màu đỏ M và màu vàng Y
    - màu xanh lá cây được tạo bởi màu xanh C và màu vàng Y, nên các cụ ngày xưa mới có câu: "thanh xuất ư lam" (màu xanh được tạo ra bởi màu lam nhưng lại đẹp hơn màu lam).

    Để nhìn rõ hơn, các bác nên xem lại kỹ bảng này:


    Để chuẩn hoá tỷ lệ trong pha trộn màu sắc, người ta phân các sắc độ của màu theo hình dưới đây:


    theo đó, tỷ lệ pha trộn được đánh số từ 0 đến 100, tức là tỷ lệ tương quan với những màu khác trong hỗn hợp pha trộn.
    Hình dưới đây là minh hoạ tỷ lệ pha trộn 1 số màu :


    Vậy việc pha màu chúng ta đã thấy đơn giản hơn nhiều rồi, tuy nhiên vẫn còn chưa dễ dàng với nhiều người. Sau đây chúng ta cùng đi vào ví dụ cụ thể:

    1. Ví dụ 1: pha màu German Yellow
    ở đây hình các ô màu to hay nhỏ thể hiện 1 cách tương đối tỷ lệ phối trộn.


    Nguyên tắc pha theo màu có sẵn là phải xác định màu đó gần với màu gì trong vòng tròn màu cơ bản.
    Ở đây màu German Yellow nhìn rất gần với màu cam. Vậy chúng ta bắt đầu bằng cách pha màu cam trước.

    Bước 1: pha màu cam (hơi ngả về vàng) bằng cách lấy màu vàng và pha với 1 tỷ lệ nhỏ hơn màu đỏ cánh sen.
    Bước 2,3,4: thêm những màu xanh, đen, trắng để tăng giảm độ đậm nhạt đến khi nào ta có được màu ưng ý.

    2. Ví dụ 2: pha màu Russian Green



    Tương tự, ta thấy rằng màu này gần với màu xanh lá cây cơ bản.
    Bước 1: Tạo ra màu xanh lá cây cơ bản (làm cho hoành tráng chứ ngoài kia nó bán sẵn, he he)
    Bước 2: thêm màu đỏ để làm trầm màu xuống và màu có ánh nâu.
    Bước 3: thêm chút đen vào làm màu tối đi đến độ giống như màu mẫu.

    IV. Kết luận:

    Bản chất của màu và công thức chung là vậy nhưng để đạt hiệu quả tối ưu phụ thuộc vào cảm nhận màu sắc của từng người cũng như kinh nghiệm pha màu nhiều lần. Tuy nhiên, những màu đơn giản thì sau khi đọc những dòng trên, em tin rằng các bác phối trộn màu sắc sẽ dễ dàng hơn rất nhiều.
    Bởi vì khi hiểu được bản chất của 1 thứ, người ta sẽ tự sáng tạo ra những cách thức cho riêng mình. Cho nên, em chỉ chú trọng nói về bản chất, còn những phần minh hoạ, nghĩ đi nghĩ lại, post nhiều cũng không giúp được các bác nhiều hơn.

    Chỉ hy vọng nếu không có ích lắm, cũng đủ mua vui cho các bác hết nửa bao thuốc và 1 tách trà.

    Hà Nội ngày 12/12/2008

  6. #6
    Join Date
    Mar 2005
    Location
    Altar of Shame
    Posts
    602
    Thanks
    0
    Thanked 0 Times in 0 Posts
    Rep Power
    152
    Cảm ơn bác, bài viết hết sức có ích đối với em ;)) em đang quan tâm và tìm hiểu cái này, bác ở Hà Noi?

    <== Click hộ em con rồng cho nó mau lớn các bác ơi

  7. #7
    Join Date
    Jan 2006
    Location
    Hà Nội
    Posts
    1,320
    Thanks
    0
    Thanked 10 Times in 9 Posts
    Rep Power
    253
    Vâng, em ở HN, nếu bác cũng ở HN thì có nhiều cơ hội gặp bác, còn nếu bác ở trong Nam thì em nghĩ cũng ko sao cả, có diễn đàn này rồi. Nếu em có thể giúp gì được trong khả năng cho bác cũng như các bác khác ở đây thì em luôn sẵn lòng.

  8. #8
    Join Date
    Nov 2006
    Location
    Thành phố Biên Hòa
    Posts
    152
    Thanks
    0
    Thanked 0 Times in 0 Posts
    Rep Power
    106
    Bài viết của anh Panzer quá đỉnh, rất chi tuyết, đầy tính học thuật... thật không còn lời gì để nói. Cảm ơn anh nhiều lắm. Em vote 5*.

  9. #9
    Join Date
    Jul 2008
    Posts
    7
    Thanks
    0
    Thanked 0 Times in 0 Posts
    Rep Power
    0
    Bài viết của bác rất hay. Em cũng muốn tự pha màu mà sơn nhưng hình như là chẳng có chỗ nào có màu Magenta với màu Cyan đâu bác ơi. Chắc chỉ có nhà in là có 2 màu đó thôi. Các tiệm bán đồ artist thì bán 3 màu cơ bản là: Vàng, Đỏ và Xanh dương đậm và hệ quả là màu pha ra sẽ tối hơn màu nhà in (vì bản thân Đỏ và Xanh dương là màu cấp 2 rồi).

  10. #10
    Join Date
    Nov 2005
    Location
    Sì Gòn
    Posts
    358
    Thanks
    18
    Thanked 91 Times in 23 Posts
    Rep Power
    132
    Hình như có 2 mô hình màu để in (khác với màu phát quang là RGB) là Đỏ - Vàng - Xanh Dương (RYB) và CYMK.
    Hồi xưa đi học toàn là học pha màu từ Đỏ - Vàng - Xanh Dương.
    Đỏ + Vàng = Cam
    Vàng + Xanh Dương = Xanh Lá
    Đỏ + Xanh Dương = Tím
    Còn Đỏ + Vàng + Xanh Dương = Nâu.
    Còn 1 màu nữa là Xanh lá Mạ = Vàng + Đen, chả hiểu sao lại ra màu xanh.
    Đây là mô hình cổ điển, được sử dụng trong hội họa.

    Sau này khi sử dụng Photoshop mới biết có mô hình CYMK, và thực tế các máy in màu đều sử dụng hệ màu CYMK. Các máy in phun cao cấp còn có thêm các màu do trộn lần giửa CYM với nhau, có 7 ống mực gồm 4 màu CYMK và 3 màu pha.

    Mỗi mô hình trên là một lý thuyết khác nhau, do đó bạn không nên nói Đỏ và Xanh Dương là màu cấp 2. Nó là màu cấp 1 trong mô hình RYB, tuy nhiên là màu cấp 2 trong mô hình CYMK.
    Ngược lại, Magenta = Red + 1 phần Bllue, Cyan = Blue + 1 phần Yellow.

Page 1 of 3 123 LastLast

Tags for this Thread

Bookmarks

Posting Permissions

  • You may not post new threads
  • You may not post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •